هزینهی انتقال سند ملک؛ چه اقلامی و بر عهدهی چه کسی
در روز تنظیم سند، چند قلم هزینه کنار هم می‌آید: مالیات نقلوانتقال و حقالثبت که طبق قاعده با فروشنده است، حقالتحریر دفترخانه که معمولاً میان دو طرف تقسیم میشود، و تسویه‌ی عوارض و بدهی انشعابات. طرفین میتوانند خلاف این توافق کنند، اما باید در قرارداد بیاید.
فهرست مطالب
- ۱پاسخ کوتاه
- ۲فهرست اقلام روز دفترخانه
- ۳اقلامی که معمولاً فراموش میشوند
- ۴بندی که باید در قرارداد بنویسید
- ۵برای ملکهای خارج از محدوده
- ۶چطور غافلگیر نشویم
- ۷مدارکی که باید همراه داشته باشید
- ۸اگر فروشنده هزینهها را به خریدار منتقل کند
- ۹ترتیب کارها در هفته‌ی آخر
- ۱۰صورت‌جلسه‌ی تحویل؛ مکمل روز دفترخانه
- ۱۱جمع‌بندی
- ۱۲پرسش‌های متداول
در بیشتر معامله‌ها، همه چیز تا روز دفترخانه روشن است؛ و بعد سر میز، بحث بر سر چند قلم هزینه بالا می‌گیرد: «این با شماست»، «نه، عرف این است که با خریدار باشد».
این بحث کاملاً قابل پیشگیری است، چون تقسیم هزینهها قاعده‌ی رایجی دارد و هر توافق متفاوتی هم می‌تواند از قبل در قرارداد بیاید.
پاسخ کوتاه
- مالیات نقلوانتقال و حقالثبت: طبق قاعده بر عهدهی فروشنده
- حقالتحریر دفترخانه: معمولاً بهصورت مساوی میان خریدار و فروشنده
- هزینهی استعلامها: معمولاً با فروشنده
- عوارض و بدهی‌های ملک تا روز انتقال: با فروشنده
- طرفین میتوانند خلاف این توافق کنند؛ اما آن توافق باید در قرارداد نوشته شود
فهرست اقلام روز دفترخانه
| قلم | توضیح | طبق قاعده با |
|---|---|---|
| مالیات نقلوانتقال | بر مبنای ارزش معاملاتی — جزئیات | فروشنده |
| حقالثبت | هزینهی ثبت انتقال در سوابق رسمی | فروشنده |
| حقالتحریر | حق‌الزحمه‌ی تنظیم سند در دفترخانه | نصف‌نصف |
| استعلامها | استعلام ثبتی و سایر استعلام‌های لازم | فروشنده |
| عوارض شهرداری یا دهیاری | تسویه تا روز انتقال | فروشنده |
| بدهی انشعابات | آب، برق، گاز و تلفن تا روز انتقال | فروشنده |
| حق‌الزحمه‌ی مشاور املاک | سهم هر طرف جداگانه — تعرفه | هر دو |
پرسش‌های متداول
هزینهی انتقال سند بر عهدهی کیست؟
طبق قاعده، مالیات نقلوانتقال، حقالثبت و هزینهی استعلامها با فروشنده است و حقالتحریر دفترخانه معمولاً بهصورت مساوی میان خریدار و فروشنده تقسیم میشود. طرفین میتوانند خلاف آن توافق کنند، اما باید در قرارداد نوشته شود.
بدهی عوارض و انشعابات با کیست؟
تا روز انتقال معمولاً بر عهدهی فروشنده است. در قرارداد بنویسید تسویه تا چه تاریخی با فروشنده است و اگر بدهی پنهانی بعداً کشف شد، تکلیفش چیست.
چطور از غافلگیری در روز دفترخانه جلوگیری کنیم؟
یک هفته قبل، فهرست اقلام و مبالغ تقریبی را از دفترخانه بپرسید، بدهی‌های ملک را استعلام کنید، مدارک را کامل کنید و بخشی از ثمن را برای همان روز نگه دارید.
برای ملک روستایی هم همین اقلام است؟
اقلام اصلی مشابه است، اما مرجع دریافت عوارض ممکن است دهیاری یا بخشداری باشد و برای ملک فاقد سند رسمی، ابتدا باید مسیر ثبتی طی شود که هزینهی جداگانه دارد.
اگر فروشنده بگوید همه‌ی هزینهها با خریدار است؟
چنین توافقی ممکن است، اما باید صریح در قرارداد بیاید و در قیمت لحاظ شود. پیش از پذیرفتن، برآورد تقریبی اقلام را بگیرید تا بدانید عملاً چقدر به قیمت اضافه میشود.
کدام هزینهها معمولاً فراموش میشوند؟
هزینهی وکالتنامه در صورت غیبت یکی از طرفین، مالیات بر ارث در ملکهای ورثهای، هزینهی فک رهن در ملکهای رهنی، و هزینهی نقشهبرداری در ملکهای بدون سند یا دارای اختلاف متراژ.
